Michael Lewis over schrijven

Door Michiel Berger

Een interview met de schrijver Michael Lewis, die je wellicht kent van Moneyball, Flash Boys, The Big Short, en meest recent The Fifth Risk. Ik zal bij deze eer doen aan de term kladblok voor deze verhalen; wat viel mij op aan zijn verhaal.

Begin je voor een boek met een idee of met een persoon? Meestal met een idee, zoals 'arme honkbalploeg verslaat de rijken met slim systeem'. Het is alleen wel altijd zo dat je een persoon, een karakter nodig hebt om het verhaal via te vertellen. In zijn nieuwste boek (nog niet uit, "I still need to write 10,000 words") the Premonition ging hij voor het eerst wél uit van een karakter, namelijk een aantal mensen die de crisis rondom een aanstaande pandemie zagen aankomen. 

Wat maakt een karakter goed? Obsessie. "I love people who are obsessed", zei Lewis. Hun interesse in een onderwerp neemt de lezers mee. Hoe meer obsessie, hoe beter dat meenemen lukt. Ook moeten er verhaal elementen inzitten zoals verandering (karakters die klimmen of vallen), of hun relatie tot de buitenwereld verandert. De beste karakters zijn degene die niet weten dat ze zo'n bijzonder karakter zijn, maar dat hun omgeving dat wel weet. 

Hoe zorg je dat je niet in een vakje wordt geduwd als schrijver? Na een succes wil men dat je hetzelfde gaat doen, terwijl de reden dat je succes had juist het feit was dat je iets nieuws deed. Lewis begon toevallig in de financiële wereld (waardoor hij die wereld nu heel goed kent en zaken automatisch en onbewust met het daar aangeleerde 'markt' en 'risico' perspectief bekijkt), maar als hij in de haven zijn eerste baantje had gehad was daar zijn eerste boek over gegaan. Als je 24 bent moet je wat gaan doen, en daar over schrijven, is zijn les.

Een andere levensles komt later in het interview, en is volgens mij de belangrijkste. Lewis schrijft over waar hij nieuwsgierig over is. En je kan niet zelf beheersen wat je interessant vindt. Dat is nou eenmaal zoals het is. Zijn uitgever zei eens: Je hebt het geluk dat je geïnteresseerd bent in dingen waar veel andere mensen ook geïnteresseerd zijn. En hoewel Lewis in Californië woont heeft hij bijvoorbeeld geen enkele behoefte om te gaan schrijven over Silicon Valley, 'Ik geef niet om tech grootheden als Mark Zuckerberg, dus laat iemand anders maar daar over schrijven'. 

Onlangs hoorde ik Malcolm Gladwell iets soortgelijks zeggen. Volg je interesse, duik er in, en schrijf er over. Zo simpel is het. 

Ok, naast van Harari ben ik ook fan van Lewis. Nu weet je het.


Yuval Noah Harari & Mayim Bialik over innovatie

Door Michiel Berger

De officiële titel van deze talk is "Why do we fear innovation?" maar het ging over veel meer aspecten van innovatie dan alleen die angst. Lastig om een gesprek van een uur samen te vatten, wellicht wordt dit een wat lang stuk, maar ik vond het erg goed en het is ook om het voor mezelf een aantal punten vast te leggen. De vorm was vraag-antwoord, en behalve Harari was ook actrice & neurowetenschapper Mayim Bialik aan het woord. 

Welke veranderingen zie je door de pandemie? Vooral het inzicht in wat het belang is van menselijk contact. Menselijke aanraking en (niet-technologische) interactie is niet te vervangen. En mensen gaan na deze pandemie weer gewoon knuffelen, net zoals we na de aids epidemie ook nog steeds seks hebben. 

Waarom zijn we bang voor veranderingen? Het is vaak ongemakkelijk om nieuwe dingen te leren. En 99% van de nieuwe dingen gaan ook gewoon niet goed, zoals mutaties in biologie, en startups in het bedrijfsleven. In het algemeen geven revoluties in eerste instantie ellende. De meest succesvolle revoluties zijn diegene die relatief weinig veranderden. De Amerikaanse 'revolutie' is succesvoller gebleken dan de communistische, omdat er minder tegelijkertijd is veranderd. En ook belangrijk om vast te stellen: Veel revoluties zijn niet in het belang van het volk, maar van de politiek leider. De agrarische revolutie, een stokpaardje van Harari, bood de de bevolking weinig voordelen. Harder werken, slechtere voeding, introductie van ziektes, en alle sociale en politieke ongelijkheid die het gevolg was van de landbouw revolutie. Dus als je terughoudend bent over nieuwe tools of gadgets, dan heb je gelijk. Bialik voegt daar aan toe: De mate van aanpassing aan nieuwe dingen hangt erg af van leeftijd. 

Wat heeft de geschiedenis ons geleerd over desinformatie en samenzweringstheorieën rondom wetenschap? Ze bestaan altijd naast elkaar. Wetenschap zelf is nooit genoeg om de samenleving te beheersen, de 'waarheid' verenigt ons nooit, verhalen doen dat. En die verhalen hoeven niet waar te zijn; de meest succesvolle verhalen uit de geschiedenis waren ficties. Mensen kunnen tegelijkertijd rationeel en irrationeel zijn, dus wees daar niet bang voor. 

Toen het internet kwam dacht men: Nu komt er meer informatie voor iedereen, dus meer kennis, dus meer vrijheid. Maar nee, informatie is niet de waarheid. Fake news en fictie is ook informatie. De eerste bestsellers van de boekdrukkunst (16e eeuw) waren "Doe het zelf heksenjacht" boeken. Men zag wat er in dat boek stond als waarheid, want het stond in een boek. Het heeft lang geduurd voor men zich realiseerde dat dat niet altijd het geval is. Hopelijk leren we dat nu met internet sneller. 

Belangrijk om te weten is dat complexe processen in de hersenen, waarbij sociale, emotionele, culturele aspecten een rol spelen, niet op 1 plek in de hersenen gebeuren. Juist bij zulke zaken doen de hele hersenen mee, met veel ingewikkelde positieve en negatieve feedback loops. Dus daar is niet zomaar een simpele oplossing of vergelijking voor. 

Leidt meer automatisering tot een verbetering van productiviteit? Een van de dingen die je zou moeten doen met een nieuw idee is niet alleen de meest optimistische versie van het verhaal vertellen. Internet is daar een voorbeeld van, dit heeft de mensen zeker niet bij elkaar gebracht zoals in het begin werd gedacht. Het is natuurlijk voor een startup om het positieve verhaal uit te dragen, maar er moet ook ruimte zijn voor discussie over de gevaren. Innovaties als het mes en radio zijn daar voorbeelden van, zowel positief als negatief in te zetten. Het is eigenlijk raar dat een medische dokter een aantal cursussen over ethiek moet volgen, maar een ontwikkelaar dat niet hoeft. Terwijl zij de algoritmes maken die de maatschappij ook vormen. Ethics for Coders moet er zijn.

Wat hebben we geleerd in de afgelopen 20 jaar dat we kunnen gebruiken voor de komende 20 jaar? Niet naïef zijn. Beeld je in wat de door jou meest gehate politicus zou kunnen doen met jouw uitvinding. Neem daar echt tijd voor. En denk na over waar je überhaupt je hersenkracht op zet. De afgelopen decennia hebben de knapste koppen onderzocht hoe ze mensen kunnen laten klikken op advertenties en links. Waarom is dat nu wel opgelost, en is er bijvoorbeeld geen app om corruptie bij de overheid te kunnen detecteren (tik een naam in, en zie wie van z'n familie en vrienden deze persoon allemaal heeft aangesteld in overheidsbaantjes). De tech wereld maakt gebruik van onze zwaktes om ons te laten klikken, daar zouden we ons ook tegen moeten kunnen wapenen. Technologie die ons leert kennen, en ons waarschuwt: Pas op, dit is je zwakte, je wordt gemanipuleerd. En dat zelfs zou kunnen blokkeren, als een antivirus voor de geest. We hebben daar hulp bij nodig.

Wat is sustainable groei? Onze economie en ook politiek is gebaseerd op verwachte groei in de toekomst. Daarom is Tesla zoveel waard, en daarom stem je op een bepaalde politicus: Die belooft verbeteringen. Als die belofte er niet meer is, zal het systeem instorten, net zoals een fiets omvalt als hij stopt met rijden. Dus groei/verbetering is onvermijdelijk het doel. Het probleem is dus hoe maken we dat sustainable. Een oproep ook aan wetenschap: Besteed 5% van je tijd aan uitleggen aan de maatschappij. Schrijf wikipedia artikelen, doe iets. Als de wetenschap het verhaal niet vertelt gaat dat worden gedaan door minder verantwoordelijke mensen. 

Zijn we nu beter af dan 100 jaar geleden? Ja, voor de mens is dit de beste tijd ooit, voor planeet en dieren niet zo. We zijn gezonder dan ooit, je gaat eerder dood van te veel eten dan van geweld. Maar dit maakt ons ook verantwoordelijk. We hebben de mogelijkheid om dingen echt te verbeteren. We kunnen bijvoorbeeld nu beter omgaan met een pandemie dan iedere eerdere pandemie in de geschiedenis. Als we dit nu niet goed oplossen, en in de toekomst ook beter kunnen opvangen, dan hebben we gefaald. Het is geen natuurwet dat deze pandemieën zoveel slachtoffers maken, we kunnen dit oplossen! 

Ja ik zei al dat het lang was, maar ok, ik ben fan van Harari. 


Designing the hyperloop experience

Door Michiel Berger

Altijd fijn, een bijna sci-fi achtige sessie over de toekomst van openbaar vervoer, in dit geval over de Virgin Hyperloop. Dit is een soort 'vacuumtrein', waarbij je in capsules zit voor ongeveer 20 personen, in een treintje dat door een buis schiet met snelheden tot 1000 km/uur. 

De sessie ging over het ontwerp van de hele ervaring van zo'n reis. Hoe zorg je er voor dat iedereen zich prettig, veilig en vertrouwd voelt. Een unieke kans om op dit moment helemaal opnieuw na te denken over dit soort openbaar vervoer. En dit doet het virtuele panel vanuit 3 kanten:

- Geluid. Voor het eerst is de geluids-ervaring van een vervoermiddel niet meer bepaald door het geluid van het vervoermiddel zelf. Geen motoren, geen rails. Dus je kan met geluid zorgen voor een rustgevende sfeer aan het begin van de reis, en meer energie aan het einde. 

- Ontwerp van de 'pods', waar je in zit. Veel aandacht voor licht, passend bij de tijd van de dag, en bij de beweging van de trein. Omdat je geen ramen hebt wil je iemand veel vertrouwen geven, met bijvoorbeeld elementen uit de natuur, en rustgevend interieur waarbij zo min mogelijk schermpjes zijn. 

- Ontwerp van de stations-ervaring. Als je opnieuw kan beginnen hoef je eerdere fouten van stations en vliegvelden niet te herhalen. Bij een vliegreis nu ben je soms langer bezig met de reis voor en na de vlucht, dan met de vlucht zelf. Bij Hyperloop stations is er geen centrale hal waar iedereen langs moet, maar word je afgezet bij het juiste spoor. Security check, roltrap naar beneden en je kan instappen. 

Een hyperloop systeem gaat grote invloed hebben op het ontwerp van steden. De constante van Marchetti kwam weer langs, die zegt dat iemand ongeveer een half uur reizen van het werk wil wonen. Dit betekent met een hyperloop dat je tot 500 km kan forenzen. En daarmee dus bijvoorbeeld ook een grotere actieradius krijgt voor gezondheidszorg en onderwijs. 

Er wordt goed gekeken naar inclusiviteit en toegankelijkheid. Daarbij wordt dat laatste heel breed getrokken; sommige mensen hebben geen zin om knie tegen knie te zitten met vreemden, en die krijgen dus ook opties. 

Niet meteen een sessie waarmee je morgenochtend aan de slag kan, maar wel heel gaaf om te zien hoe vervoer er over een tot enkele decennia uit zou kunnen zien.  Je kan de besproken elementen zien in deze video:   


Every company needs to become a software company

Door Michiel Berger

Een tweegesprek tussen Werner Vogels, CTO van Amazon, en Jeff Lawson van Twilio.

Zoals Erwin Blom ook al zei over deze sessie: Soms hoor je vooral bekende dingen, maar is dat toch nuttig om te horen omdat het je gedachten sterkt, of omdat er nieuwe voorbeelden of inzichten komen. 

Natuurlijk, ieder bedrijf draait steeds meer om de software van dat bedrijf. Je kiest je bank niet omdat het een fijn kantoor heeft, maar omdat de app lekker werkt, en regelmatig vernieuwd wordt. De kunst voor bedrijven is om wendbaar te zijn en het contact met de klant te houden, ondanks de natuurlijke neiging om dat contact te beperken tot de sales & support medewerkers. Vooral product managers kunnen hierin een rol spelen door gaten in die muur te slaan, en de juiste gecontroleerde contacten met bijvoorbeeld het ontwikkelteam te faciliteren. Scherm ze niet altijd af!

Vervolgens is dan de vraag: Hoe doe je dat? Hoe zorg je als bestaande grotere organisatie voor meer klantgerichtheid? Jeff zegt: Neem een leider aan, die technologie snapt. Hij noemt het voorbeeld van Domino's Pizza. Daar werd al snel gezien dat de (zeer technologie sterke) bezorgdiensten letterlijk 'hun lunch aan het opeten waren', door de marge te pakken. Domino's begon met een langer traject waarbij technologie centraal kwam te staan. En om hier richting aan te geven, gaf de leiding een uitdaging. "Zorg dat iemand pizza kan bestellen terwijl ze onderweg naar huis voor een rood licht staan te wachten". Dat was de challenge, en dit zorgde voor jarenlang ontwikkeling en opbouw van technologie. Want als iemand in 20 seconden moet kunnen bestellen, per voice, app of zelfs sms, moet die persoon niet nog een keer z'n adres moeten invoeren. En z'n favorieten moeten makkelijk beschikbaar zijn. Die moet je dus bijhouden, en real-time beschikbaar hebben. Zo ontstond ook de pizza tracker, waardoor je live kon zien of je eerder thuis was dan je pizza. En dat is wat je wil weten.

Het begin van zo'n innovatietraject moet ook niet te snel worden afgerekend op omzet, maar er moet worden gekeken of de aannames goed zijn. Ieder project begint met een spreadsheet, met aannames. We denken dat we x klanten kunnen bereiken, waarvan y% een bestelling doet, van z dollar. Kloppen die aannames? Daar moet je in het begin naar kijken. En niet zeggen: Het levert te weinig op, kill dit project.

Zoals Jeff zegt: Als je een zaadje plant voor een boom, moet je niet na een jaar naar het dunne groene takje kijken en roepen "Dat is een boom van niks!" en het uit de grond trekken. 

Leuke en inspirerende sessie, met veel energie. 


Hoe Nieuw-Zeeland AI gebruikt bij America's Cup

Door Michiel Berger

In het schema te vinden als Making boats fly with AI and Culture at the Helm. Een interessante sessie over de toepassing van AI, hoe mensen daar ook weer van leren, en wat er nodig is om dit in een team te laten slagen. 

America's Cup is een zeilcompetitie tussen landen, met schepen van zo'n 25 meter. Zeer high tech. Het team van Nieuw-Zeeland is met ongeveer 100 man, en bouwen een jaar aan iedere nieuwe boot. Steeds meer daarvan is met simulatie, en dit jaar is er vrijwel niets meer 'in het water' getest, alles gebeurt met de computer. 

Deze simulaties kunnen ze nu dynamisch uitvoeren: Een volledige simulatie van het schip, en hoe dit reageert op veranderingen in wind, golven, en de eigen balans. Tijdens deze simulaties gebruiken ze nu, behalve het echte zeilteam, ook kunstmatige intelligentie. Middels 'deep reinforcement learning' wordt een virtueel zeilteam bestuurd, die zelfstandig leert om het schip optimaal een bepaalde ronde te laten varen. Dit lijkt op hoe het bekende 'Alpha Go' leerde hoe het Go moest spelen, en winnen. En dat is de basis van de verdere ontwikkeling van het schip, zo testen ze aanpassingen. 

En toen de AI snellere tijden haalde dan het echte zeilteam op de simulator raakten ze geïnteresseerd. Hoe deed de AI dat? Waar maakte het tijdswinst, en welke techniek gebruikte het? 

Dat is ook een mooie illustratie van de cultuur binnen het team. Er is een heel open experimenteer cultuur, gedragen vanuit het management. Iedereen kan bijdragen. Ook de input van de zeilers is heel waardevol, als niet-engineers kunnen juist zij met originele input komen. 

De sessie was opgenomen vlak voor de wedstrijd van dit jaar begon, en als ik nu kijk op https://www.americascup.com zie ik Nieuw-Zeeland bovenaan staan. Dus het lijkt te werken.